İşsizlik Sigortası

İşsizlik Sigortası

Kimler, işsizlik sigortası kapsamındadır?

• Bir hizmet akdine dayalı olarak çalışan sigortalılar,
• Banka sandıklarına tabi sigortalılar,

İstekleri halinde;
• Kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalılar,
• Ticari taksi, dolmuş ve benzeri nitelikteki şehir içi toplu taşıma aracı işyerleri ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişiler,

işsizlik sigortasının kapsamında bulunmaktadır.

İşsizlik sigortası hizmetlerinden yararlanabilme koşulları nelerdir? Hangi belgeler ile nereye başvuru yapılabilir?

İşsizlik sigortası kapsamında bir işyerinde çalışırken; çalışma istek, yetenek, sağlık ve yeterliliğinde olmasına rağmen, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybedenler; hizmet akdinin feshinden önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olmak kaydıyla son üç yıl içinde en az 600 gün süre ile işsizlik sigortası primi ödemiş olmak ve hizmet akdinin feshinden sonraki 30 gün içinde en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda www.iskur.gov.tr portalı üzerinden başvurarak iş almaya hazır olduğunu bildirmek koşulu ile işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlandırılmaktadır.

Mücbir sebepler dışında 30 gün içerisinde başvurulmaması halinde, başvuruda gecikilen süre, toplam hak sahipliği süresinden düşülmektedir.

İşsizlik sigortası primleri hangi kazanç üzerinden ve hangi oranda kesilmektedir?

İşsizlik sigortası primi, sigortalının prime esas aylık brüt kazançlarının % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payından oluşmaktadır.

Yersiz alınan ve iadesi istenen İşsizlik sigortası primleri hangi Kurumdan talep edilmelidir?

İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından Sosyal Güvenlik Kurumu, diğer her türlü hizmet ve işlemlerin yapılmasından Türkiye İş Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.

İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme zammı, faiz ve cezaların Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Güvenlik Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur.

Yersiz olarak alınan primlerin iadesi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu ile irtibata geçilmesi gerekmektedir.

Sigortalı işsizlere hangi hizmetler sunulmaktadır?

Sigortalı işsizlere Kanunda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde, İŞKUR tarafından aşağıda belirtilen ödemeler yapılmakta ve hizmetler sağlanmaktadır;

• İşsizlik ödeneğinin verilmesi,
• Genel sağlık sigortası primlerinin ödenmesi,
• Yeni bir iş bulma,
• Meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimi verilmesi.

İşsizlik ödeneği ne kadar süre ile ödenmektedir?

Hizmet akdinin feshinden önceki son üç yıl içinde;

• 600 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 180 gün,
• 900 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 240 gün,
• 1080 gün sigortalı olarak çalışıp işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere 300 gün,

süre ile işsizlik ödeneği (kanunda yer alan diğer şartları taşınması kaydıyla) verilmektedir.

 

İşsizlik ödeneği miktarı nasıl hesaplanmaktadır?

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının yüzde kırkı olarak hesaplanmaktadır. Bu şekilde hesaplanan işsizlik ödeneği miktarı aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde seksenini geçememektedir.

 

2020 yılı için aylık işsizlik ödeneği hesabı;

 

Sigortalı işsizler, işsizlik ödeneklerini İŞKUR'a başvurduktan sonra ne zaman, nasıl ve nereden alabilirler?

İşsizlik ödeneği başvuruları izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. İşsizlik ödeneği, her ayın beşinde aylık olarak işsizin kendisine ödenir.  Ödemeler PTTBank aracılığı ile yapılmaktadır. Ödeme tarihini öne çekmeye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı yetkilidir. 

İşsizlik ödeneği hangi hallerde kesilmektedir?

İşsizlik ödeneği almakta iken

• Kurumca teklif edilen mesleklerine uygun ve son çalıştıkları işin ücret ve çalışma koşullarına yakın ve ikamet edilen yerin belediye mücavir alanı sınırları içinde bir işi haklı bir nedene dayanmaksızın reddeden sigortalı işsizlerin ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilir.
• Gelir getirici bir işte çalıştığı veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı aldığı tespit edilen sigortalı işsizlerin ödenekleri tekrar başlatılmamak üzere kesilir.
• Kurum tarafından önerilen meslek geliştirme, edindirme ve yetiştirme eğitimini haklı bir neden göstermeden reddeden veya kabul etmesine karşın devam etmeyen ve haklı bir nedene dayanmaksızın Kurum tarafından yapılan çağrıları zamanında cevaplamayan, istenilen bilgi ve belgeleri öngörülen süre içinde vermeyen sigortalı işsizlerin işsizlik ödenekleri kesilir. Ancak, bu hallerin sona ermesi durumunda, ödemelere yeniden başlanır. Şu kadar ki, bu suretle yapılacak ödemenin süresi başlangıçta belirlenmiş olan toplam hak sahipliği süresinin sona erdiği tarihi geçemez.

Ölen Sigortalı İşsizlere ait fazla ödemeler tahsil edilir mi?

Vefat eden sigortalı işsizlere ait fazla ödemeler geri tahsil edilmez.

İşsizlik ödeneğinden herhangi bir kesinti yapılacak mıdır?

İşsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamına alınmış olup bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık sigortalısı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabileceklerdir.

Son 120 günde kesinti sayılmayan haller nelerdir?

Hizmet akitleri kendi istek ve kusuru dışında sona eren sigortalı işsizlerin, hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün içinde,

 

  • Hastalık,
  • Ücretsiz izin/aylıksız izin
  • Disiplin cezası
  • Gözaltına alınma,
  • Hükümlülükle sonuçlanmayan tutukluluk hali,
  • Kısmi istihdam,
  • Grev,
  • Lokavt,
  • Genel hayatı etkileyen olaylar,
  • Ekonomik kriz,
  • Doğal afet,
  • Fesih tarihinde çalışmamış
  • Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma
  • Kısa çalışma ödeneği
  • Yarım çalışma ödeneği

 

nedenleriyle hizmet akdi devam etmekle birlikte prim yatırılmaması halinde, prim yatırılmayan bu süreler son 120 gün şartının değerlendirilmesinde kesinti sayılmamaktadır.


Bununla birlikte, 18.01.2019 tarihi ve sonrasında hizmet akdi sona erenler için, aynı işverenle olup olmadığına ve eksik gün nedenlerine bakılmaksızın hizmet akdinin feshinden önceki son 120 günlük dönemde hizmet akdinin bulunması halinde son 120 gün şartının sağlanması bakımından yeterlidir.

Sigortalı işsizlerin, işsizlik ödeneği alırken sağlık hizmetlerinden yararlanması mümkün müdür?

5510 sayılı Kanun gereğince, işsizlik ödeneği alanlar genel sağlık sigortası kapsamına alınmış olup bakmakla yükümlü olduğu kişiler de genel sağlık sigortalısı kapsamında sağlık hizmetlerinden yararlanabileceklerdir.

Sigortalı işsizin, işsizlik ödeneği alırken bir işte çalışmaya başlaması halinde yapması gerekenler nelerdir?

İşsizlik ödeneği alırken gelir getirici bir işte çalışmaya başlayanların (bir gün dahi olsa) işe girdiği tarihi takip eden günden başlayarak 15 gün içinde en yakın İŞKUR birimine bilgi vermeleri gerekmektedir.

İşe iade davası sonucu işe iade edilenlere işsizlik ödeneği ödenir mi?

İşe iade davasının işçi lehine sonuçlanması halinde yasada öngörülen geriye dönük yatırılan 4 aylık primlerin son günü fesih tarihi kabul edilerek, başvuru ve prim ödeme şartlarını sağlayanlara çalışılmayan dönemler için işsizlik ödeneği ödenmektedir. Davanın kesinleştiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılan başvuruların süresinde yapıldığı kabul edilmektedir.

 

İşe iade davasına konu olan ilk fesih ile işsizlik ödeneği ödenmiş olan işsizler için;  fesih tarihinden itibaren işe iade davası  kapsamında geriye dönük bildirilen primlerin son günü fesih tarihi olarak esas alınmak suretiyle işsizlik ödeneği hak sahipliği belirlenir ve işsiz geçen dönemler için işsizlik ödeneği ödenir. Prim bildirimi olan dönemlerde yapılmış olan ödemeler ödenecek işsizlik ödeneğinden yasal faiz uygulanmadan mahsup edilir.

Yabancı uyruklu kişiler işsizlik ödeneği alabilir mi?

İşsizlik sigortası hak kazanma şartlarını sağlayıp işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlanmak için Kurumumuza başvuran yabancı ülke vatandaşları Kurumumuza iş arayan kaydı yaptırmak suretiyle işsizlik ödeneği başvurusunda bulunabilirler.

 

Başvuru ve prim ödeme şartlarını sağlayanların ikamet/oturma iznine sahip olmaları kaydıyla işsizlik sigortası hizmetlerinden yararlanmaları mümkündür.