Kısa Çalışma Ödeneği

Kısa Çalışma Ödeneği

1. Kısa Çalışma Nedir?

İşyerindeki çalışma sürelerinin geçici olarak azaltılması veya durdurulması hallerinde, üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır.

2. Kısa Çalışmanın Amacı Nedir?

Kısa çalışma uygulamasının temel amacı istihdamın korunmasıdır. Kısa çalışma ile çalışılmayan sürelerde işçilere gelir desteği sağlanmaktadır. Aynı zamanda istihdam korunarak, deneyimli personellerin işten çıkarılmasının önüne geçilmektedir.

3. Kısa Çalışmadan Ne Kadar Süreyle Yararlanılabilir?

Kısa çalışmanın azami uygulanma süresi üç aydır.

4. Kısa Çalışma Ödeneğine Hangi İşverenler Müracaat Edebilir?

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azaltılması veya işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durduran her bir işveren kısa çalışma başvurusunda bulunabilir.

5. Kısa Çalışmadan Yararlanabilmek İçin Faaliyet Ne Kadar Azaltılmalıdır?

İşyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması gerekmektedir.

6. Haftalık Çalışma Süresinin 1/3 Oranında Azaltılması Ne Demektir?

4857 sayılı İş Kanununun 63’üncü maddesi uyarınca çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Bu bakımdan işyerinde çalışma süresinin 1/3 oranında azaltılmasından bahsedebilmek için işyerinde çalışma süresinin haftalık 30 saat veya aşağısında olması gerekmektedir.

7. İşyeri Bazında Kısa Çalışmadan Faydalanacak Toplam İşçi Sayısında Bir Kısıt Var mı?

Kısa çalışma talebinin uygun bulunması hâlinde kısa çalışmaya tabi tutulan işçinin kısa çalışma ödeneğine hak kazanabilmesi için, hizmet akdinin feshi hariç işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi gerekir. Bu kapsamda işçinin kısa çalışmanın başladığı tarih itibarıyla son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son 3 yılda en az 600 gün süreyle prim ödeme şartlarını taşıması gerekmektedir.

8. Daha Önce Herhangi Bir Sebeple Kısa Çalışmadan Yararlanan İşyeri, Tekrar Kısa Çalışmadan Yararlanabilir mi?

Daha önce farklı bir gerekçeyle kısa çalışmadan yararlanan işyerleri, yeni bir gerekçe oluşması halinde kısa çalışmadan yararlanabilirler.

9. İş Yerinin Kısa Çalışma Yapması İçin Asgari Çalışan Sayısı Şartı Var mı?

Kısa çalışma uygulamasından yararlanmak için asgari çalışan sayısı şartı yoktur.

10. İşbaşı Eğitim Programından Faydalanan Bir İşveren Kısa Çalışmadan Faydalanabilir mi?

Programa başvuru tarihi itibarıyla kısa çalışma uygulamasından yararlanan işyerleri, bu uygulamadan yararlandıkları dönemde hiçbir şekilde işbaşı eğitim programından yararlanamamaktadır.

11. Konkordato İlan Etmiş Bir İşveren Kısa Çalışmadan Faydalanabilir mi?

İşverenliğin konkordato ilan etmesi, kısa çalışmadan yararlanmak üzere başvuruda bulunmasına engel teşkil etmemektedir.

12. Sigorta ve Vergi Borcu Olan Bir İşveren, Kısa Çalışma Başvurusunda Bulunabilir mi?

Evet, işverenin sigorta ve vergi borcu bulunması, kısa çalışma başvurusunda bulunmasına engel teşkil etmemektedir.

13. Kısa Çalışmaya Başvurmak İçin Hangi Evraklar Gerekmektedir?

  • İşverenin; e-Devlet üzerinden gerekli alanları doldurarak başvuru yapması gerekmektedir. Ayrıca aynı sistem üzerinden kanıtlayıcı belge olarak aşağıdaki belgelerin eklenmesi yeterlidir.


    • Çalışma süresinin azaltıldığını veya faaliyetin kısmen/tamamen durdurulduğunu ortaya koyan belgeler (örneğin: ücret bordroları, puantaj kayıtları, üretimin, hizmetin ve/veya ihracatın azaldığına, siparişlerin ve/veya sözleşmelerin iptal edildiğine dair vb. belgeler) ile

    • Resmi makamlar tarafından faaliyeti durdurulan işyerleri kapsamında olduğuna dair diğer belgeler

14. Bir İşletmede İşçi Olarak Çalışan Bir Kişi Doğrudan Kısa Çalışma için Başvuruda Bulunabilir mi?

Kısa çalışma başvuruları işverenler tarafından yapılmalıdır.

15. İşveren Birden Fazla Şubesi Olması Halinde Nasıl Başvuru Yapmalıdır?

İşveren, her bir şubesi için e-Devlet üzerinden ayrı ayrı başvuru yapmalıdır. İşverenin İŞKUR’a kaydı yoksa sistem üzerinden kayıt olması zorunludur.

16. Başvuru Yaptıktan Sonra Süreç Nasıl İlerlemektedir?

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebeplerin varlığının işçi ve işveren sendikaları konfederasyonlarınca iddia edilmesi veya bu yönde kuvvetli emarenin bulunması halinde konu, İŞKUR Yönetim Kurulunca değerlendirilerek karara bağlanır. Deprem, yangın, su baskını, heyelan, salgın hastalık, seferberlik gibi durumlar için diğer zorlayıcı sebep gerekçesiyle yapılan başvurular için Yönetim Kurulu Kararı aranmaz.

 

Genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz ile dışsal etkilerden kaynaklanan dönemsel durumlardan ileri gelen zorlayıcı sebeplerle ilgili Yönetim Kurulunca alınmış bir karar bulunmuyorsa işverenlerce yapılan başvurular Kurum birimi tarafından reddedilir.

 

Yönetim Kurulu Kararı gerektirmeyen ve/veya Yönetim Kurulu Kararı alınmasına istinaden yapılan başvurular uygunluk tespiti yapılabilmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Grup Başkanlıklarına gönderilmektedir. İş müfettişlerince yapılacak uygunluk tespiti sonucunu işveren e-Devlet üzerinden takip edebilecektir.

17. İŞKUR’a Verilen Kısa Çalışma Yapacak İşçi Listesinde Değişiklik (Kişi Sayısı/Çalışılmayan Süre Artırma Veya Kişi Değiştirme) Yapmak Mümkün müdür?

İş müfettişlerince uygunluk tespiti tamamlandıktan sonra yeni işçi ve/veya çalışılmayan
sürenin arttırılması için talepte bulunulabilmekle birlikte bu durum yeni bir başvuru olarak
değerlendirilmektedir. Ayrıca, işverenlerin çalışılmayan sürenin azaltılması veya işyerinin tekrar faaliyete başlama durumlarını bağlı oldukları İŞKUR birimine hızlı bir şekilde bildirmesi gerekmektedir.

18. İş Müfettişinin Yapacağı Uygunluk Tespiti Nedir?

İşverenin, kısa çalışma talebinin uygunluğuna ilişkin iş müfettişleri tarafından yapılan inceleme
faaliyetlerini ifade etmektedir. Örneğin Covid-19 salgınından olumsuz etkilenildiğine ilişkin durumun tespiti anlamını taşımaktadır.

19. Her İşçi Kısa Çalışma Ödeneği Alacak mı?

Kısa çalışmanın başladığı tarih itibarıyla son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son 3 yılda en az 600 gün süreyle prim ödeme şartlarını taşıması gerekmektedir.

20. Kısa Çalışma Uygulamasının Başladığı Tarihte İşçinin İş Sözleşmesinin Askıda Kalma Hali Sona Ererse Kısa Çalışmadan Faydalanabilir mi?

SGK işten çıkış kodu (işçi tekrar işe başlatılacaksa), 19 (mevsim bitimi), 20 (kampanya bitimi), 30 (vize bitimi) olarak gösterilmiş olan işçilerin iş sözleşmesi askıya alınmıştır.

Kısa çalışmanın başlayacağı tarihe kadar iş sözleşmesi askıda olanların işe başlayacağı tarih, kısa çalışmanın uygulandığı döneme rastlarsa bu durumda olanlar kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilirler.

21. İşçilerin Alacağı Ödenek Miktarı Nedir?

Kısa çalışma ödeneği tutarı; sigortalının son 12 aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının %60’ı olarak belirlenir. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği tutarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının %150’sini geçemez.

24. Kısa çalışma ödeneği işverene mi yoksa çalışanlara mı ödenmektedir?

Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ödenir.

23. Yabancı İşçiler Kısa Çalışma Ödeneği Alabilir mi?

Kısa çalışma başvurularında, yabancı işçiler de kısa çalışmanın başladığı tarih itibarıyla işçinin son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son 3 yılda en az 600 gün süreyle prim ödeme şartlarını taşımaları halinde kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir.

24. Kısa Çalışma Talebi Uygun Bulunan Bir İşyerinde İşçiler Ne Zaman Ödenek Alır?

Kısa çalışma ödeneği, çalışmadığı süreler için işçinin kendisine ve aylık olarak ödenmektedir.

25. Kısa Çalışma Uygulaması Süresince Çalışılmayan Günler İçin Primler SGK’ya Nasıl Bildirilir?

Kısa çalışma uygulanan işçiler adına çalışılmayan günler için SGK Aylık Prim ve Hizmet Belgesi/Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile eksik gün gerekçesinin “18-Kısa Çalışma Ödeneği” olarak bildirilmesi gerekmektedir. Ancak, kısa çalışma ile birlikte başka bir gerekçe varsa bu durumda eksik gün gerekçesinin “27-Kısa Çalışma Ödeneği ve Diğer Nedenler” olarak bildirilmesi gerekmektedir.

26. Kısa Çalışma Hak Edilen İşsizlik Ödeneğinden Mahsup Edilir mi?

Kısa çalışma ödeneği olarak yapılan ödemeler işsizlik ödeneği süresinden düşülmektedir. Ancak, yapılan ödemelerin mahsup edilip edilmeyeceğini belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir.

27. Sosyal Güvenlik Destek Primine Tabi Olan Çalışanlar Kısa Çalışmadan Faydalanabilir mi?

Emekli olup bir işyerinde sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışan işçi, kendisinden işsizlik sigortası primi kesilmediğinden kısa çalışma ödeneğinden faydalanamaz.

28. Kısmi Süreli Çalışan İşçiler Kısa Çalışma Ödeneğinden Faydalanabilirler mi?

Kısa çalışma başvurularında, kısa çalışmanın başladığı tarih itibarıyla son 120 gün hizmet akdine tabi olması ve son 3 yılda en az 600 gün süreyle prim ödeme şartlarını taşıması halinde ilgililer kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilir.

29. İşyerinde Fiilen Kısa Çalışma Uygulanmamasına Rağmen İşçilere Kısa Çalışma Ödeneği Ödendiğinin Tespit Edilmesi Halinde Ne Olacak?

İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilmektedir.